Azerbaycan’ın kanayan yarası: “Dağlık Karabağ” Sorunu

Azerbaycan’ın kanayan yarası: “Dağlık Karabağ” Sorunu

Dağlık Karabağ Sorunu Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

Yakın tarihte Karabağ savaşı olarak bilinen Dağlık Karabağ sorunu, 1988 Şubat ayında başlayan ve 1994 yılının Mayıs ayında tamamlanan bir savaş olarak bilinmektedir. Savaşın ana temelinde; o dönem Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlı olan Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi’nin yine bir Sovyetler Birliği Cumhuriyeti olan Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlanmasını isteyen Ermeniler ile Azeriler arasında yaşanan çatışma bulunmaktadır. Özellikle bu süreçte, iki toplumun karşı karşıya gelmesi 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılması ile Özgür Azerbeycan Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti arasında bir savaşa dönüşmüştür. Savaş öncesi yaşanan dini şiddet olayları ve Hocalı ile Maragha Bölgesi’nde yaşanan katliamlar, savaşı çok büyük bir noktaya ulaştırmıştır. 1988-1989 yılları arasında yaşanan çatışmalar, Azerbaycan-Ermenistan-Dağlık Karabağ sorunu noktasında en önemli nedenleri oluştururken SSCB yıkılma süre sonrasında ağır bir savaşı doğurmuştur.

Dağlık Karabağ Sorunu Ve Dönemin Önemli Olayları

Dağlık Karabağ Bölgesi ile ilgili Ermenistan ile Azerbaycan arasında yaşanan çatışmalar ve sıcak savaş döneminde birçok ağır olay yaşanmıştır. Bu dönemde yaşanan; Askeran Çarpışması, Sumgayıt Pogromu, Kirovabad Pogromu, Bakü Katliamı, Kara Ocak olayları ve Koltso Harekatı Sovyetler Birliği’nin dağılmasına kadar geçen süreçte savaşa doğru uzanan yolda yaşanan olaylardır. 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrasında Azerbaycan ve Ermenistan Bağımsız Cumhuriyetleri sıcak savaşa girebilecek düzeyde olayların yaşanmasına neden olmuştur. Bu dönemde Azerbaycan-Ermenistan-Dağlık Karabağ sorunu kapsamında; Hocalı Katliamı, Ağdaban Saldırısı ve Maragha Katliamı gibi olaylar savaşın büyümesine neden olmuş olaylardır. Bu sürecin sonlandırılması amacıyla yabancı ülkeler tarafından gerçekleştirilen girişimler sayesinde 7 Mayıs 1992 tarihinde Tahran’da İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından yapılan davet ile barış görüşmeleri yapılarak anlaşma imzalanmıştır. Fakat bu anlaşma sürecin tamamlanmasını sağlamadan yaşanan Şuşa Muharebesi ve 92 Haziran-Temmuz Karabağ savaşı taarruzları ile ilerleyen süreçlerde yaşanan saldırı ve taarruzlar, savaşın sürmesine neden olmuştur.

Dağlık Karabağ Sorunu İçin Çözüm Çalışmaları

Yıllar boyunca yaşanan Dağlık Karabağ sorununun çözümü için birçok ülkenin gerçekleştirdiği girişimler sonrasında özellikle Ermeni kuvvetlerinin Nahcıvan’a ilerlediği dönemde Türkiye hükümeti önemli bir girişimde bulunmuştur. Dönemin Türkiye Başbakanı Tansu Çiller, Ermenistan’a uyarı gerçekleştirirken Türk Silahlı Kuvvetleri birlikleri Ermenistan sınırına doğru ilerlemiştir. Bu noktada taraflar arasında arabuluculuk görevini üstlenen İran, 7 Mayıs 1993’de geçici olarak bir ateşkes sağlarken Ermeniler ilerlemeyi sürdürerek, 18 Mayıs’ta bu ateşkes sona erdirmiştir. Asıl olarak Azerbaycan-Ermenistan-Dağlık Karabağ meselesi için çözümün oluşturulması, Aralık 1993 tarihinde Haydar Aliyev tarafından gerçekleştirilen barış çağrısıyla başlamıştır. Bu çalışmalara katılan birçok devlet sayesinde, 16 Mayıs 1994 tarihinde Moskova’da iki ülke arasında imzalanan Dağlık Karabağ Savunma Ordusu Başkumandanı Ateşkes Anlaşması sorunun çözülmesini sağlamıştır. Savaş süreci; yoğun ve büyük göçlere, ekonomik zararlara ve belirsizliği süren bir Dağlık Karabağ Cumhuriyeti’ne yol açmıştır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Makaleni Gönder
  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM