Coğrafi Keşifler Nedir? Coğrafi Keşifler Hangi Amaçla Yapılmıştır?

Coğrafi Keşifler, 15. yüzyılın başları ile 16. yüzyılda, Avrupalı Devletler tarafından, yeni ticaret yollarının bulunması amacıyla başlatılmıştır. Takip eden süreçte, 19. yüzyıla dek, devletlerin nüfuz alanını genişletmesi, sömürgeleştirebilecekleri koloniler edinmeleri, insan güçlerini fazlalaştırmaları, ham madde imkanı edinmeleri, tarım-ticaret ve sanayi hamlelerini olumlu yönde geliştirmeleri adına da sürdürülen emperyal bir faaliyet olarak devam etmiştir.

Coğrafi Keşiflerin başlıca nedeni, İpek ve Baharat Yolları‘nın kontrolünden Avrupalı Devletlerin uzak olması, özellikle de Osmanlı İmparatorluğu‘nun tesirinin bu yollarda daha güçlü olması sebebiyle, onların yeni ticaret yolları aramaya koyulmalarıydı. Bu Bağlamda Fransızlar ve Cenevizliler, öncelikle Afrika kıyılarını keşfetmiş ve koloni üsleri kurmuşlardı. Kanarya Adaları ve Azor Adaları ilk coğrafi keşiflerin sonucunda keşfedilen yerlerdir.

Yapılmış En Önemli Coğrafi Keşifler Nelerdi?

  • Portekiz – Bartolomeu Dias, 1487’de Ümit Burnu
  • Ceneviz – Kristof Kolomb, 1492’de Amerika
  • Portekiz –  Vasco de Gama, 1497-99 yılları arasında Afrika ve Hindistan kıyıları
  • Portekiz – Pedro Alvares Cabral, 1500’de Brezilya
  • İspanya – Francisco Hernández de Córdoba, 1518’de Meksika
  • Portekiz – Ferdinand Macellan, 1521’de Filipinler
  • Fransa – Jacques Cartier, 1534’te Kanada
  • İspanya – Diego de Almagro, 1535’de Şili
  • Hollanda – Abel Tasman, 1642’de Yeni Zelanda

Coğrafi Keşiflerin Sonuçları Nelerdir?

  • Keşifler sayesinde Kolonizatör Avrupa Devletlerinde denizcilik ve ticaret gelişmiş, ele geçirilen bölgeler nedeniyle de hammadde ve insan gücü kaynağında artışlar meydana gelmiştir.
  • Coğrafi Keşiflerin sonucu olarak, Avrupa yeni kıtalara yayılmış, bu toprakların kaynaklarını ele geçirmiştir. Avrupa düşüncesi ve ideolojisi ile Hıristiyanlık, coğrafi keşiflerle beraber evrensel bir değer olarak dünyaya yayılmış ve egemen olmaya başlamıştır. Bu süreçte Avrupa Devletleri, vahşi bir emperyal politika gerçekleştirmiş; ele geçirdikleri toprakların halklarına zulüm ederek onları asimile etmiş; asimile olmaya dayananlar ise korkunç şekillerde katledilmişlerdir. Hayatta kalanların ise, milli değerleri talan edilmiş, dilleri ve dinleri değiştirilmiştir. Sömürgecilik olarak tabir ettiğimiz modern kavramın, bu manada ilk geleneksel uygulanışı coğrafi keşiflerle yaşanmıştır.
  • Coğrafi Keşiflerle birlikte altın ve gümüş gibi değerli madenler, Avrupalı Devletlerde fazlalaşmıştır. Ayrıca daha önce varlığı dahi bilinmeyen baharatlar, domates, tütün, mısır, ayçiçeği, vanilya, kakao gibi bitki  türleri keşfedilerek eski kıtaya taşınmıştır.
  • Önceleri Afrika kıyısındaki birkaç küçük keşif ile başlayan Coğrafi Keşifler süreci, nihayetinde, yedi kıtanın bilinmeyen, gidilmeyen birçok toprağının keşfolunmasıyla son bulmuştur.
  • 15. yüzyılda ilk başarılı coğrafi keşiflerin yapılmasıyla birlikte, birçok Avrupalı krallar ülkesindeki denizcilere yüklü miktarlarda servet ödemiş ya da fahiş bedeller karşılığında ünlü ve korkusuz denizciler kiralayarak, coğrafi keşiflerin yaygınlık göstermesine neden olmuşlardır.
  • Coğrafi Keşiflerden önce bir devletin zenginliğinin kaynağı tarım ve vergilerken, bu süreçle beraber ticaretin önem ve kuvveti artmış; daha yaygın bir faaliyet hâline gelmesine neden olmuştur.
  • Ticaretin önem kazanması, bu bağlamda hammadde ihtiyacının artmasıyla beraber, Avrupalı devletler denizaşırı topraklarda yurtlar edinmiş, bu topraklarda sömürgeler kurmuştur. Böylece denizaşırı imparatorluklar doğmuş ve klasik anlamda “sömürgecilik dönemi” başlamıştır.
  • Avrupalı devletler, sömürgeleştirdikleri kolonilerin yerli halklarını Avrupa’da ve yeni kıtalardaki önemli üslerinde köle olarak çalıştırmışlardır. Kölelik, Avrupa’da, Amerika’da ve Avrupalı Devletlerin sömürgeleştirdiği birçok coğrafyada yakın zamana dek devam etmiştir. Köle uluslar, eşit statüde değerlendirebilmek için önemli mücadeleler vermiş, toplumsal hareketler başlatmışlardır. Çok kısa zaman öncesine dek, Amerika Birleşik Devletleri, Güney Afrika gibi modern devletlerde kölelik devam etmekteydi.
  • Coğrafi Keşiflerle birlikte merkantalist ekonomi modeli ortaya çıkmıştır. Bu model, liberal ekonominin ve kapitalist sistemin temeli niteliği taşımaktadır.
  • Coğrafi Keşifler, Fransa, İngiltere, Portekiz, İspanya ve Hollanda Devletlerinin, ekstra güçlenmelerini sağlamıştır. Bu devletler, kısa zamanlar içerisinde denizaşırı imparatorluklara dönüşmüşlerdir.
  • Coğrafi Keşiflerin getirdiği zenginleşme ile beraber, sadece ekonomi değil; bilim, kültür ve teknolojinin de gelişmesi sağlanmıştır. Rönesans daha da ileriye taşınarak nihayete ulaşmış ve modernizm ile aydınlanma hareketleri başlamıştır. Böylece kilise ve skolastik yapı, eski kuvvetinden uzaklaşır olmuştur. Ama yeni keşfedilen topraklarda da misyonerlik, misyoner faaliyetler neticesinde Hıristiyanlık yayılım göstermişti. Bu sürecin nihayetinde Hıristiyanlık, kilise ötesi bir otorite oldu.

Ayrıca Feodal Sistem Nedir ve Feodalizmde Toplumsal Sınıflar yazılarımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Alakalı Yazı

0 Yorumlar

Bir Cevap Yazın