Eskiye olan özlem günümüzde daha çok canlanmış durumda. Bunu kimi zaman dost sohbetlerinde kimi zamansa dolaştığımız şehrin herhangi bir sokağında hissediyoruz. Sebep ise irfandan ve köklerimizdeki kültürden uzaklaşmamız sanırım.

İrfan ve Kültür Kavramlarını Nasıl Anlamalıyız?

İrfan ve Kültür Kavramlarını Nasıl Anlamalıyız?

İrfan rafine bir bilgiyi elde etmek, kültür ise irfanı elde etmekte kullanılan madde diyebiliriz. Çünkü irfan kültürsüz ele geçen bir kazanım değildir. Ferdin irfanı yaşadığı topraklardaki kültürün özünü elde etmek ve kültürü irfan potasından geçirmekle elde edilir.

Millet ve İrfan İlişkisi

Köklü milletlerin ve devletlerin kültür ve irfanından söz edebiliriz. İbtidai ve yeni olan devlet ve milletlerin irfan ve kültürü olmaz. İrfan ve kültür uzun bir deneyim ve  tecrübeden sonra bir milletin mevcudiyetinin devamında nesilden nesile aktardığı değerler bütünüdür. O değerler bir milleti diğer milletlerden ayıran en önemli özelliktir. Bizim milletimiz tarihi derinliğimiz içinde yüzyıllardır taşıyarak günümüze irfan ve kültürü getirmiştir.

Peki bu irfan ve kültürün  kaynakları nelerdir?

İrfan ve kültür yaşanılan coğrafyada yazılı ve sözlü kaynaklarla şekillenir. İslamiyeti kabul etmeden önce şamanizim, manizim gibi çeşitli dini inanışların yanında özellikle Türkler için töre; bu irfan ve kültür geleneğini oluşturmuştur.

İslamiyeti kabul edişten sonra ilahi buyruklarla ve o ilahi buyrukları onlara ulaştıran peygamberlerin sözlerinden çıkarılan sonuçlarla derin bir yazar okur kitlesi, aydınlanmış bir topluluk vücut bulmuştur. Bununla birlikte irfan ve kültürü tanımlayan çeşitli eserler meydana getirilmiştir.

Bu eserler herkes tarafından kendi hayatlarına tatbik ile irfan ve kültürü meydana getirmiştir. İrfan ve kültürün oluşumunda asıl etken yaratıcıyı tanımak ve ne istediğini bilmek ve dünyasal bir yaşayışın sonucu değil aksine dünyada yapılan ve edilen her ne varsa bir yönüyle inanılan değerlerin sağlaması adına ilahi güce hesap verme nedenselliği denilebilir.

Bu yaklaşım bütün toplumlarda hemen hemen benzer şekilde tezahür eder. Bütün işler ilahi, yüce bir yaratıcı adına yapıldığından bütün yapılan işlerde ona bağlanmalıdır. İşte hangi millet olursa olsun köklü bir gelenekten beslenmiş ve uzun süre tarih sahnesinde boy gösteren milletler irfan ve kültürlerini böyle harmanlamışlardır. Hangi semavi dinlere inanılmışsa her şey bu eksende şekillenir. Madde ile mânâ arasındaki makası açan modernizm, insanı tek kanatlı bir varlık kılmıştır. Modern insan, kalp gözü olmayan kalbinden sürgün insandır. Vicdanın, ulu duyguların kendisine oturmadığı bir makinedir. Tabiata daha çok hükmetmeye kilitlenen, çıkarı, başarıyı tek hedef bilen, ölüm dahi olsa hedefe giden her yolu mübah gören…

İrfan ve Modernizm

Günümüzün manşetlerinden düşmeyen ekolojik facialar, kimyasal silahlar gerçeği, savaşın içinde kırılan ülkeler ve insanlar…

Şiddet ve öldürme Kabil’den beri var ama bugün böylesi bir öldürücülüğün, modernizmin “değer”sizliği ile ilgili olduğu da bir gerçektir. Hâlbuki geleneğin inşa etmiş olduğu toplum ve tarihlerde insanın manevîliği merkeze alınmış, maddîliği buna bağlı olarak belirlenmiştir. Sadece manevîlik veya sadece maddilik, hakikatin bir tarafı ile yetinmek anlamına gelir. Dengeyi bulmak, insanın iki tarafını esas alan bütünlüklü bir eğitimle mümkündür.

Belki de irfanın en cismaniyet kazanmış halini Anadolu coğrafyasında görmekteyiz. Anadolu irfan ve kültürünün izini sürmek ve ona ulaşmak istiyorsak irfanın yeşerip boy verdiği ulu bir çınara döndüğü her yeri böylesine kuşatmış bir ulviliği bu coğrafyada gönül erlerinin mekanlarında eğitimlerinde aramak bize irfan ve kültürü, Anadolu kültür ve irfanımızı keşfettirecektir.

Anadolu coğrafyasının her yerinden akan ve sızıp gelen ulu bilgiler insanlarla kaynamış ve en yüksek hâline ulaşmıştır. Anadolu bir irfan hazinesidir. Günümüzde bütün insanlık âlemini saran iletişim yozlaşması, aslî ve sahih olanı unutturup köksüz ve bulanık bir yaşama biçimini dayatmaya başlayınca artık irfandan söz etmeye utanır olduk.

Haydi irfan ve kültürün izini sürmeye…

Alakalı Yazı

0 Yorumlar

Bir Cevap Yazın