Mezopotamya tarih boyunca zengin kültürlere, çeşitliliğe ve birbirinden farklı toplumlara ev sahipliği yapmış bir coğrafya. Her ne kadar günümüzde savaşla ve savaşın getirdiği birçok olumsuzlukla anılsa da çok uzun yıllar insanların hayallerini süsleyen bir bölge olmuş. Tıpkı bugünün Amerika ve Avrupası gibi tarihte uzun bir aralık boyunca Bağdat, Şam ve İskenderiye gibi şehirler insanların yerleşmek istediği cazibe merkezleri arasında yer almış. Mezopotamya’daki kökleri çok eskiye dayanan bu kültürel miras, İslamiyetin kabulüyle birlikte zenginliğini koruyarak bu yönde eserler vermeye başlamış. Tasavvuf edebiyatı başta olmak üzere pek çok tarzlar meydana gelmiş. Kısas-ı Enbiya da bu türlerden biri. Peki kısas-ı enbiya nedir? Yazımızın devamında bu sorunun cevabını vermeye çalışacağız.

Kısas-ı Enbiya Kelime Kökleri ve Manası

Kısas-ı Enbiya Kelime Kökleri ve Manası

Kısas-ı enbiya bir isim tamlamasıdır. Kıssa kelimesi Arapça’da sülasi (3 harften oluşan) bir kökten türer. Bu kökün harfleri kaf, sad ve sad‘dır. Kıssa kelimesi fiil ve mastar olarak “iz sürmek, bir kimsenin izini sürmek, ardınca takip etmek” gibi manalara gelir. Buradaki kullanım olan Kısas, mastardan türemiş isimdir ve kıssa kelimesinin çoğuludur. Enbiya kelimesi ise Arapçada Nebi kelimesinin çoğuludur. Kısas-ı enbiya kalıbı ise peygamber kıssaları manasına gelir. Kıssa kelimesinin Türkçe bir karşılığı yoktur çünkü Türkçeleşmiş bir kelimedir. Kıssa yerine hikaye vs denmesi Türkçe kaideleri açısından da yanlıştır.

Kısas-ı Enbiya Türleri

Kısas-ı Enbiya Türleri

Kısas-ı Enbiya eserleri nesir ya da manzum olarak iki farklı türde de kaleme alınmıştır tarih boyunca. Kısas-ı Enbiya içinse nesir tür daha fazla eser verilen bir alan olmuştur. Buna ek olarak sadece bir veya birkaç peygamberin olaylarının anlatıldığı kısas-ı enbiya kitapları olduğu gibi tüm peygamberlerin de olaylarının anlatıldığı eserler mevcuttur.

Manzum Kısas-ı Enbiya

Nesir olarak çok sayıda güzide kısas- enbiya eseri mevcuttur. Bununla birlikte manzum eserlerden Hindi Mahmud‘un Kısas-ı Enbiyası ve yakın dönem olarak İrşadi Bayburdi‘nin yazmaya başladığı Ağlarbaba Bayburdi’nin tamamladığı Kısas-ı Enbiya dikkat çeken eserler olarak gösterilebilir.

Alakalı Yazı

0 Yorumlar

Bir Cevap Yazın