Başlıktaki soru biraz garip gelmiş olabilir. Ama bu soru gayet ciddi ve yerinde bir soru, Cebinizde aynı ülkeye ait olduğunu sandığınız farklı birimlerde paralar taşıdığınızı düşünebilirisiniz. Ancak cebinizdeki bazı paralar devletimize ait olmakla birlikte bazıları değil. Sorumuzu tekrarlayalım, Türk Lirası kime ait? Yazımızın devamında sizler için bu soruya cevaplar vereceğiz.

Merkez Bankası

Merkez bankası tarafından basılan paralara ekonomik yapımız ve merkez bankasının kurumsal yapısı itibariyle %100 devlet parası diyemeyiz. Çünkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bir anonim şirkettir. Merkez Bankası kanunu çerçevesinde piyasada işlem gören 5 grup hisse senedi mevcuttur:

  1. A sınıfı hisse senetleri hazineye aittir.
  2. B sınıfı hisse senetleri Türkiye’de faaliyette bulunan mill bankaların mülkiyetindedirb
  3. C sınıfı hisse senetleri 15.000 hisseyi geçmemek üzere diğer bankalara ve imtiyazlı kuruluşlara hak olarak tanınmıştır.
  4. D sınıfı hisse senetleri ise Türk ticaret müesseselerine, tüzel ve gerçek kişilerine bırakılmıştır.

Yukarıdaki 4 sınıflı hisse yapısıyla zaten basılan Türk lirasının tamamen devlete ait olduğunu söylemek hem teknik olarak hem de pratik olarak mümkün değildir. Bunun dışında ekonomide bir durum daha vardır ki o işleri iyice karıştırmaktadır: Bankaların kredi vermesi.

Banka Kredileri

Son zamanlarda bitcoin üzerinden elektronik para popüler olsada bankalar ve merkez bankaları arasında uzun zamandır elektronik para kavramı mevcuttur. Merkez Bankası sadece ve sadece kağıt ve madeni parayı basar ve piyasaya sürer. Ancak bununla birlikte elektronik parayı mevduat bankaları kredi vererek basar. Bu durumda pratikte bankaların da para bastığı durumunu ortaya çıkarır. Üstelik bankaların bastığı elektronik para Merkez Bankası’nın bastığı paradan çok daha fazladır.

Türk Lirası Kime Ait?

Şimdi yukarıdaki soruyu tekrar sorduğumuzda görüyoruz ki Türk Lirası aslında çok uluslu şirketlerin yönettiği bankaların hegomanyası altında. Merkez Bankası sadece bizim günlük hayatta ekmek, su alabilmek icin kullandığımız parayı basmasına rağmen bu yapısıyla bile hisse senetleriyle bölünmüş ve şirketlerin müdahelesine açık hale getirilmiştir.

Alakalı Yazı

0 Yorumlar

Bir Cevap Yazın