Temelde siyaset biliminin bir dalı olan uluslararası ilişkiler, uluslararası sistemin temel aktörü olarak kabul gören devletler, legal veya illegal uluslararası/bölgesel/hükumetler arası örgütler, çok uluslu şirketler ve uluslararası toplumun birbirleri ile olan iletişimini ve ilişkisini inceleyen bir disiplin olarak karşımıza çıkmaktadır. Uluslararası ilişkiler bu iletişimi ve ilişkileri incelerken birçok farklı disiplinden de faydalanır. Bu bağlamda siyaset bilimiiktisat (uluslararası iktisat, uluslararası politik ekonomi), tarih (siyasi tarih)hukuk (anayasa hukuku, yönetim hukuku ve özellikle uluslararası hukuk), felsefe (siyaset felsefesi ve etik), sosyolojipsikolojicoğrafyaantropoloji v.b. birçok disiplin uluslararası ilişkilerin yardım aldığı disiplinler olarak değerlendirilebilir.

Bu kadar çok disiplinle işbirliği sağlaması açısından bakıldığında uluslararası ilişkilerin çalışma alanı da oldukça kapsamlıdır diyebiliriz.  Küreselleşmedevlet egemenliğiuluslararası güvenlik, ekolojik sürdürebilirliknükleer silahların yayılmasımilliyetçilikekonomik kalkınmaküresel finansterörizmorganize suçinsan güvenliği ve insan haklarına kadar pek çok konu uluslararası ilişkilerin çalışma alnının bir parçasıdır.

Uluslararası ilişkilerin tarihi

Uluslararası İlişkiler tarihinin başlangıcı, çoğu akademisyen tarafından 1648 tarihli Westphalia Barışı’na ve bu barışla beraber ortaya çıkan devlet sisteminin oluşturulması kavramının kabul edilmesi, ve eski ortaçağ Avrupası’nın din dayanaklı sisteminin terkedilmesine dayandırılmaktadır.Bu yüzden Westphalia Barışı ulus devlet kavramının doğmasına yol açması bakımından uluslararası ilişkilere ilk adım olarak kabul görmektedir. Ancak günümüz uluslararası ilişkiler kavramının tam anlamıyla oluşmaya başlaması Soğuk Savaş dönemiyle birlikte olmuştur. Bu dönemde devletlerin bloklaşması, sömürgelerin bağımsız birer ulus devlet haline dönüşmesi, 2. dünya savaşı ile birlikte bozulan ekonomilerin düzeltilmeye çalışılması, savaşın ortaya çıkardığı yıkımların bir daha yaşanmaması uğruna uluslararası örgütlerin aktif rol oynamaya başlaması gibi olgular uluslararası ilişkilerin günümüz dünyasındaki şeklini almasına sebep olmuştur.

Uluslararası ilişkilerin araçları

  • Diplomasi, devletler arasındaki müzakerelerin, temsilciler vasıtasıyla yürütülmesidir. Bir bakıma, uluslararası ilişkilerin tüm diğer araçları diplomasinin başarısızlığı sonucu kullanılırlar.
  • Yaptırım, diplomasi başarısızlığa uğradığında başvurulan ilk yöntem ve devletleri anlaşmalara zorlamanın ana yollarından biridir. Yaptırımlar, diplomatik ve ekonomik şekillerde olabilir, ve diplomatik ilişkilerin kesilmesi, ekonomik bariyerler ve ambargoları da içerir.
  • Savaş ya da güç kullanımı, uluslararası ilişkilerde son çare olarak kabul edilir. Çağımızda savaş sadece devletler arasında yapılmamaktadır. Uluslararası ilişkilerde “Savaş çalışmaları” ve “Stratejik çalışmalar” disiplinlerinde incelenir.
  • Uluslararası bilgilendirme de uluslararası ilişkilerin bir aracı olarak düşünülebilir. Bir ülkenin işlediği suçların uluslararası düzeyde kamuoyuna açıklanarak devletlerin haysiyetlerinin alçaltılması yoludur. BM’nin İnsan Hakları Komisyonu’nun 1235. prosedürüyle insan hakkı ihlalinde bulunan ülkeleri teşhir etmesi buna bir örnektir.

Alakalı Yazı

0 Yorumlar

Bir Cevap Yazın